Қарулы Күштер – елдің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін басты құрылым. Ал оны сапалы кадрмен толықтыру – жүйелі жоспар мен нақты іске сүйенеді. Қазақстанда 18-27 жас аралығындағы дені сау әрбір азаматтың әскери борышын өтеуі – заң жүзіндегі міндет. Осы орайда жыл сайын көктем және күз мезгілдерінде ұйымдастырылатын әскерге шақыру науқаны – ел армиясының жауынгерлік әлеуетін арттырудың маңызды кезеңі болып саналады.
2023 жылғы шақыру науқаны да қалыптасқан дәстүр бойынша ұйымдастырылып, белгілі бір межелерге жетті. Бұл жайында нақты мәліметтер алу мақсатында Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Бас штабы Ұйымдастыру-жұмылдыру жұмыстары департаменті бастығының орынбасары – Әскерге шақыру және әскерден тыс жұмыс басқармасының бастығы, полковник Фархат Айдарбаевты әңгімеге тартқан едік.
– Фархат Қайсаұлы, әскери міндетті өтеу мақсатында қанша азамат әскер қатарына алынды? Шақыру науқаны ойдағыдай өтті ме?
– Иә, өздеріңіз білетіндей, көктем және күз айларында еліміздің барлық өңірінде әскерге шақыру науқаны ұйымдастырылады. Былтырғы жылы бұл жұмыстар әдеттегідей жоспарға сай жүргізілді. Айта кетерлігі, әскери қызметтің беделін арттыруға бағытталған іс-шаралардың нәтижесінде әскерге шақыру науқаны мерзімінен бұрын аяқталды. Бұл – біздің азаматтарымыздың отан алдындағы парызын терең түсініп, үлкен жауапкершілікпен қарауының айғағы деп айтуға болады.
Жалпы алғанда, былтырғы жылы 37 мыңнан астам азамат әскер қатарына шақырылды. Оның ішінде 16 мыңнан астамы тікелей Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері құрамына қабылданды. Ал қалған 21 мың азамат Ұлттық ұлан, Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі, Мемлекеттік күзет қызметі және Төтенше жағдайлар министрлігіне қарасты әскери құрылымдарға жөнелтілді.
– Бұл көрсеткіштер әскери қызметке деген қызығушылықтың артқанын білдіре ме?
– Әрине. Соңғы жылдары жастардың әскери борышты өтеуге деген ынтасы артып келе жатқанын байқаймыз. Бұған бірнеше фактор әсер етуде. Біріншіден, мемлекет тарапынан әскери қызметшілерге берілетін әлеуметтік кепілдіктер жүйесі күшейтілді. Екіншіден, патриоттық тәрбие бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Мектептер мен колледждерде «Азаматтық қорғаныс» және «Бастапқы әскери дайындық» пәндері аясында жастарға Отан қорғаушының қадір-қасиеті түсіндіріледі. Үшіншіден, әскери бөлімдерде қызмет етіп жүрген жауынгерлердің өмірі мен тұрмыс жағдайлары айтарлықтай жақсарды. Мұның барлығы жастардың әскери қызметке деген көзқарасына оң ықпал етуде.
– Әскерге шақыру жүйесінде қандай да бір жаңашылдықтар енгізілді ме?
– Иә, 2023 жылы әскерге шақыру жұмыстарына бірқатар цифрлық жаңашылдықтар енгізілді. Соның бірі – медициналық тексерістер мен құжаттарды электронды жүйеде жүргізу. Бұл азаматтар үшін де, жергілікті әскери басқару органдары үшін де уақыт үнемдеуге және процесті ашық жүргізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар әскерге шақырылған азаматтардың жеке қасиеттерін ескеріп, олардың бейімділігіне қарай арнайы әскери бөлімдерге бөлу жұмыстары жетілдірілді. Яғни, заманауи талаптарға сай кәсіби бағдарлау жүйесі жолға қойылды.
– Жас сарбаздарға қойылатын талаптар туралы не айтасыз?
– Бүгінгі таңда әскерге қабылданатын азаматтарға қойылатын басты талап – денсаулықтың жарамдылығы. Сонымен қатар моральдық-психологиялық тұрақтылық пен жауапкершілік те маңызды. Себебі әскери қызмет – бұл тәртіп пен төзімді талап ететін ерекше орта. Қызмет барысында сарбаздың мінезі ғана емес, ойлау жүйесі, рухани-адамгершілік қасиеті де қалыптасады. Жас сарбаздар Отан алдындағы парызын өтеу арқылы азаматтық борышын өтеп қана қоймай, өмір мектебінен өтеді. Сондықтан біз әскерге шақырылған әр жастың болашағына зор үмітпен қараймыз.
Әскери қызмет – тек парыз ғана емес, бұл азаматты шыңдайтын, ұлтқа қызмет етуге жетелейтін тағылымды жол. Отан алдындағы борышын адал атқарып жүрген жас сарбаздар – ел қорғаны, бейбіт күннің сақшысы. Мемлекетіміздің қорғаныс қабілеті осындай ер-азаматтардың сапалы әрі саналы дайындық деңгейіне тікелей байланысты. Сол себепті де әскерге шақыру жүйесін заман талабына сай жетілдіру – мемлекет пен қоғамның ортақ міндеті.