Түркістан қаласы соңғы жылдары еліміздегі ең қарқынды дамып келе жатқан өңірлік орталықтардың біріне айналды. Қаланың әлеуметтік-экономикалық әлеуетін арттыруға бағытталған жүйелі жобалар оның тарихи-мәдени мәртебесін жаңа деңгейге көтеріп қана қоймай, тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға, туризмді дамытуға және заманауи урбанистикалық ортаны қалыптастыруға тың серпін беруде. Бүгінде Түркістан – тек рухани астана ғана емес, сонымен қатар заманауи инфрақұрылымы дамыған, келешегі кемел мегаполиске айналу жолындағы ірі орталықтардың бірі.
Қалада жүзеге асырылып жатқан маңызды бастамалардың бірі – жаз мезгіліндегі аптап ыстықты ескере отырып, жабық үлгідегі демалыс орындарын орнату жұмыстары. Бұл – тұрғындар мен қала қонақтарына қолайлы орта қалыптастыруға бағытталған заманауи урбанистикалық шешімдердің нақты көрінісі. Түркістан өңірінің климаттық ерекшеліктерін ескере отырып қолға алынған мұндай жобалар халықтың күнделікті өміріне жайлылық сыйлап, қоғамдық кеңістіктердің тиімді пайдаланылуына мүмкіндік береді.
Жабық демалыс аймақтарының пайда болуы қала тұрғындарының бос уақытын тиімді өткізуіне жағдай жасап қана қоймай, қоғамдық кеңістіктердің мәдени әрі әлеуметтік маңызын арттыра түседі. Әсіресе, балалар мен қарт адамдар үшін көлеңкелі әрі қауіпсіз орындардың болуы – әлеуметтік саясаттың маңызды бағыттарының бірі. Мұндай инфрақұрылымдар тұрғындардың денсаулығын сақтауға, аптап ыстықтың кері әсерін азайтуға және қолайлы экологиялық орта қалыптастыруға ықпал етеді.
Түркістан – тарихи әрі туристік маңызы зор қала. Жыл сайын мұнда еліміздің түкпір-түкпірінен және шетелден мыңдаған турист келеді. Осы орайда қалалық инфрақұрылымның сапасы мен демалыс аймақтарының жайлылығы туристік саланың дамуына тікелей әсер етеді. Жабық демалыс орындарының салынуы туристер үшін қолайлы орта қалыптастырып, олардың қалада ұзақ уақыт аялдауына мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде қонақүй бизнесі, қоғамдық тамақтану орындары, көлік қызметі және сауда саласының дамуына оң ықпал етеді.
Экономикалық тұрғыдан алғанда, мұндай жобалар шағын және орта бизнестің дамуына тың серпін береді. Демалыс аймақтарының маңында түрлі қызмет көрсету нысандары, кофе орындары, сауда павильондары мен кәсіпкерлік нысандар көбейіп, жаңа жұмыс орындары ашылуда. Нәтижесінде қала экономикасының айналымы артып, жергілікті бюджет кірісі ұлғая түседі. Бұл – өңірдің экономикалық белсенділігін арттыратын маңызды факторлардың бірі.
Сонымен қатар, жаңа демалыс орындарының сәулеттік келбеті де ерекше назар аудартады. Заманауи дизайн мен ұлттық нақыштың үйлесімді ұштасуы Түркістанның тарихи болмысын айшықтай түседі. Ұлттық ою-өрнектермен көмкерілген архитектуралық элементтер қаланың мәдени брендингін күшейтіп, тарихи мұра мен қазіргі заман өркениетінің сабақтастығын көрсетеді. Бұл Түркістанды тек туристік бағыт ретінде ғана емес, өзіндік ерекше келбеті бар мәдени-урбанистикалық орталық ретінде танытуға мүмкіндік береді.
Қаланың әлеуметтік кеңістігін жаңғырту бағытындағы маңызды жобалардың бірі – Әмір Темір аялдамасы маңындағы тарихи «Бақылау мұнарасының» қайта жаңғыртылуы. 1901 жылы бой көтерген бұл нысан – Түркістанның тарихи жады мен сәулеттік мұрасының ажырамас бөлігі. Мұнараны қайта қалпына келтіру жұмыстары оның бастапқы тарихи келбетін сақтай отырып, заманауи талаптарға бейімдеуге бағытталған. Бұл – тарихи мұраны сақтаудың және оны бүгінгі қоғам игілігіне тиімді пайдаланудың озық үлгісі.
Қайта жаңғыртудан кейін тарихи нысан қаланың мәдени-туристік кеңістігінің белсенді бөлігіне айналды. Туристер үшін қызықты тарихи орындардың көбеюі Түркістанның халықаралық туристік әлеуетін арттыра түсуде. Мұндай тарихи ескерткіштердің сақталуы жас ұрпақтың туған жер тарихына деген қызығушылығын оятып, ұлттық құндылықтарды дәріптеуге үлкен үлес қосады. Сонымен қатар, тарихи орындардың маңын абаттандыру қаланың эстетикалық келбетін жақсартып, тұрғындардың серуендеуіне арналған жаңа қоғамдық кеңістіктер қалыптастырады.
Түркістан қаласындағы кең ауқымды көгалдандыру жұмыстары да өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуының маңызды көрсеткіштерінің бірі болып отыр. Қала аумағында екі миллионға жуық гүл көшеттерінің отырғызылуы – тек көркейту шарасы ғана емес, экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған маңызды қадам. Шалпей, петуния, бархатцы, циннея, виола, катарантус, колеус және целлозия сияқты сәндік өсімдіктердің егілінуі қаланың табиғи көркін ерекше ажарландырып, Түркістанды жасыл әрі экологиялық жағынан қолайлы қалаға айналдыруда.
Көгалдандыру жұмыстары әкімшілік-іскерлік орталықтарды, мәдени-рухани аймақтарды, туристік нысандар маңын және негізгі көшелерді қамтуы арқылы қаланың функционалдық және эстетикалық дамуын қатар қамтамасыз етуде. Жасыл желектердің көбеюі ауа сапасын жақсартып, қала тұрғындары үшін қолайлы микроклимат қалыптастырады. Бұл – экологиялық қауіпсіздік пен тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған ұзақмерзімді стратегияның маңызды бөлігі.
Соңғы жылдары Түркістанда велоинфрақұрылымды дамыту жұмыстары да жүйелі түрде қолға алынған. Бұл – әлемдік урбанистикадағы заманауи үрдістерге сай жүзеге асырылып жатқан маңызды бастамалардың бірі. Веложолдардың салынуы тұрғындардың қауіпсіз қозғалысын қамтамасыз етіп қана қоймай, экологиялық таза көлік түрлерін дамытуға мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда Бекзат Саттарханов даңғылы бойындағы 8,5 шақырымдық веложол жаңартылып, заманауи талаптарға сай жабдықталуда. Сонымен қатар Қызылорда тас жолындағы 12 шақырымдық, Кентау тас жолындағы 3,5 шақырымдық, Байбүрт көшесіндегі 1 шақырымдық және С. Қожанов көшесіндегі 1,5 шақырымдық арнайы веложолақтар тұрғындар игілігіне беруге дайындалуда. Бұл жобалар қаладағы көлік қозғалысын оңтайландырып, экологиялық мәдениетті қалыптастыруға ықпал етеді.
Веложолдардың көбеюі салауатты өмір салтын насихаттауға да оң әсерін тигізеді. Тұрғындардың велосипедпен жүруге қызығушылығы артып, дене белсенділігі күшейеді. Сонымен қатар, көлік кептелісін азайтуға және атмосфераға бөлінетін зиянды қалдықтарды төмендетуге мүмкіндік береді. Бұл – Түркістанның экологиялық тұрғыдан тұрақты әрі жайлы қалаға айналуындағы маңызды қадамдардың бірі.
Жалпы алғанда, Түркістан қаласында жүзеге асырылып жатқан инфрақұрылымдық, мәдени және экологиялық жобалар өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуының жаңа кезеңге көтерілгенін көрсетеді. Қаланың тарихи келбетін сақтай отырып, заманауи урбанистикалық стандарттарды енгізу – Түркістанды халықаралық деңгейдегі тартымды туристік және мәдени орталыққа айналдырудың негізгі бағыты. Бүгінде Түркістан тек өткеннің мұрасын сақтаған көне шаһар ғана емес, болашаққа нық қадам басқан, қарқынды дамып келе жатқан заманауи қала ретінде қалыптасып келеді.