Сыбайлас жемқорлық – мемлекеттің тұрақты дамуына, қоғамның әлеуметтік-экономикалық ахуалына және азаматтардың мемлекеттік институттарға деген сеніміне кері әсер ететін күрделі қоғамдық мәселе. Сондықтан жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жасау – мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті.
Қазақстанда сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың негізгі мақсаты – жемқорлық құқық бұзушылықтарының алдын алу, олардың туындауына ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою және қоғамда адалдық пен заңға құрмет қағидаттарын қалыптастыру.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алуда ең алдымен құқықтық сауаттылық пен азаматтардың жауапкершілігін арттыру маңызды. Әрбір азамат өз құқықтары мен міндеттерін жақсы білуі, заң талаптарын сақтауы және қандай да бір заңсыз әрекетке жол бермеуі қажет. Жемқорлыққа немқұрайлы қарамау – оның алдын алудың маңызды тетіктерінің бірі.
Бұл бағытта ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының маңызы ерекше. Халыққа сыбайлас жемқорлықтың қоғамға тигізетін кері әсерін түсіндіру, мемлекеттік қызмет көрсету кезінде заң талаптарының сақталуы туралы ақпарат беру және азаматтардың құқықтық мәдениетін арттыру – алдын алу жұмыстарының тиімділігін күшейтеді.
Кітапханалар да қоғамның ақпараттық және рухани-ағартушылық орталығы ретінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға өз үлесін қоса алады. Кітапхана қорындағы құқықтық әдебиеттер мен мерзімді басылымдарды насихаттау, тақырыптық кітап көрмелерін ұйымдастыру, ақпараттық сағаттар, пікірталастар мен дөңгелек үстелдер өткізу арқылы оқырмандардың құқықтық білімін жетілдіруге мүмкіндік бар.
Әсіресе жастар арасында адалдық, жауапкершілік, әділдік және заңға құрмет құндылықтарын дәріптеу маңызды. Өйткені сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет бала кезден қалыптасып, адамның азаматтық ұстанымының бір бөлігіне айналуы тиіс. Жас ұрпаққа адал еңбек пен таза жолдың маңызын түсіндіру – болашақ қоғамның берік негізін қалыптастырады.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу тек жазалау шараларымен шектелмеуі керек. Оның басты бағыты – қоғамда жемқорлыққа төзбеушілік қағидатын қалыптастыру. Заң бұзушылыққа көз жұма қарамау, пара бермеу және алмау, қызметтік міндеттерді адал орындау – әр азаматтың ортақ жауапкершілігі.
Адалдық пен әділдік орныққан ортада қоғамдық сенім де нығая түседі. Сондықтан сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес – белгілі бір кезеңмен шектелетін науқан емес, қоғамның күнделікті өмірінде тұрақты түрде жүзеге асырылуы тиіс маңызды бағыт.
Жемқорлықсыз қоғам құру – баршамызға ортақ мақсат. Заңды құрметтеу, адал еңбек ету және әділдік қағидаттарын ұстану арқылы әр азамат қоғамның таза әрі тұрақты дамуына өз үлесін қоса алады.
Түркістан облыстық «Фараб» әмбебап ғылыми кітапханасының мерзімді басылымдар залының сектор меңгерушісі Пернехан Балнұр Ерланқызы