Түркістан облысында агроөнеркәсіптік кешенді жаңа деңгейге көтеруге бағытталған ірі халықаралық инвестициялық жоба – «Ecoculture-Eurasia» жүзеге асырылуда. Келес ауданы аумағында салынып жатқан бұл заманауи жылыжай кешені Қазақстандағы ғана емес, Еуразия кеңістігіндегі ең ірі жабық агроөндірістік нысандардың біріне айналмақ. Жоба елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету, ауыл шаруашылығын индустрияландыру және экспорттық әлеуетті арттыру бағытындағы стратегиялық бастамалардың бірі ретінде бағалануда.
Ауқымды мега-жобаның негізгі мақсаты – экологиялық таза, жоғары сапалы қызанақ өнімдерін өндіру. Кешенді ресми іске қосу алдағы тамыз айына жоспарланып отыр. Жобаның алғашқы кезеңінің өзінде-ақ 51 гектардан астам аумақта өндіріс жолға қойылып, 27 мың тоннаға жуық өнім алынған. Бұл көрсеткіш жобаның әлеуеті мен тиімділігін алғашқы сатыдан-ақ айқын көрсетіп отыр.
Жоба толық қуатына шыққан жағдайда жылыжай алқабы кезең-кезеңімен кеңейтіліп, жалпы көлемі 500 гектарға дейін жеткізіледі деп жоспарланған. 2030 жылға қарай кешен толық өндірістік қуатына жетіп, жылына 240 мың тоннаға дейін өнім өндіруге мүмкіндік береді. Мұндай көлем ішкі нарықты сапалы көкөніспен толық қамтамасыз етіп қана қоймай, Қазақстанның экспорттық мүмкіндігін бірнеше есеге арттыруға жол ашады.
Бұл бастама Мемлекет басшысының агроөнеркәсіптік кешенді дамыту, импортқа тәуелділікті азайту және азық-түлік қауіпсіздігін күшейту жөніндегі тапсырмалары аясында жүзеге асырылып отыр. Жоба ауыл шаруашылығын дәстүрлі сипаттан индустриялық-инновациялық деңгейге көтеруді көздейді. Заманауи технологиялар мен автоматтандырылған жүйелерді енгізу арқылы өндіріс тиімділігі артып, еңбек өнімділігі жаңа деңгейге көтеріледі.
Инвестициялық жобаның жалпы құны 42 миллиард теңгені құрайды. Қаржыландыруды Қазақстанның Даму банкі қамтамасыз етуде. Қазіргі уақытта құрылыс жұмыстары қарқынды жүріп жатыр, барлық негізгі инженерлік инфрақұрылымдар толық тартылған. Кешен электр энергиясымен, табиғи газбен және сумен толық қамтамасыз етілген, бұл өндірістің үздіксіз жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.
Жылыжай кешені Нидерланд елінен жеткізілетін жоғары технологиялы жабдықтармен жарақтандырылады. Өндіріс процесі толық цифрландырылған жүйеге негізделеді: температураны автоматты реттеу, ылғалдылықты бақылау, суару жүйелері, жарықтандыру және тыңайтқыш беру процестері заманауи басқару платформалары арқылы жүзеге асады. Бұл өнім сапасын тұрақты ұстап тұруға және ресурстарды үнемді пайдалануға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар жобада тамшылатып суару технологиясы кеңінен қолданылады. Бұл су ресурстарын тиімді пайдалануға, судың ысырап болуын азайтуға және өсімдіктердің өнімділігін арттыруға жағдай жасайды. Түркістан өңірінің құрғақ климатын ескере отырып, мұндай технологияның енгізілуі аса маңызды.
Жоба аясында 1000-нан астам жаңа жұмыс орнын ашу жоспарланып отыр. Бұл өңір тұрғындары үшін үлкен әлеуметтік мүмкіндік. Сонымен қатар жергілікті кадрларды оқыту, қайта даярлау және біліктілігін арттыру бағдарламалары жүзеге асырылуда. Бұл өз кезегінде өңірдің адами капиталын дамытуға және заманауи агротехнологияларды меңгерген мамандар қатарын көбейтуге ықпал етеді.
Өндірілген өнім негізінен ішкі нарыққа бағытталады, сонымен қатар экспорттық бағыт та айқын белгіленген. Негізгі сыртқы нарық ретінде Ресей Федерациясының Сібір және Қиыр Шығыс аймақтары қарастырылып отыр. Бұл Қазақстанның көкөніс өнімдері нарығындағы орнын нығайтып, аймақтық экспорттық логистиканы дамытуға жол ашады.
Жобаның басты серіктестерінің бірі – жылыжай көкөністерін өндіру саласындағы халықаралық деңгейдегі жетекші компаниялардың бірі «ЭКО-культура» агрохолдингі. Компанияның тәжірибесі мен технологиялық шешімдері жобаның сапалы әрі тиімді жүзеге асуына ықпал етуде. Қазіргі таңда әкімшілік ғимараттар, өндірістік кешендер, қоймалар және инженерлік инфрақұрылым нысандарының құрылысы жалғасуда. Бірқатар негізгі өндірістік блоктар іске қосылып үлгерген.
Жалпы алғанда, «Ecoculture-Eurasia» жобасы Түркістан облысының әлеуметтік-экономикалық дамуына қуатты серпін беретін, ауыл шаруашылығын жаңа технологиялық деңгейге көтеретін маңызды бастама болып табылады. Бұл жоба Қазақстанның агроөнеркәсіптік секторын жаңғырту, экспорттық әлеуетін арттыру және заманауи өндірістік стандарттарды енгізу бағытындағы нақты әрі нәтижелі қадамдардың бірі ретінде бағалануда.
Түркістан өңірінде жүзеге асып жатқан мұндай ірі жобалар аймақтың инвестициялық тартымдылығын арттырып қана қоймай, ауыл шаруашылығы саласының болашағын айқындайтын стратегиялық негіз қалыптастырады. Осылайша, «Ecoculture-Eurasia» кешені еліміздің аграрлық саласындағы жаңа индустриялық дәуірдің символына айналуы әбден мүмкін.