Бүгінде Түркістан облысы Қазақстандағы халық саны ең көп өңірлердің бірі саналады. Соңғы жылдары өңірде демографиялық өсім тұрақты түрде жалғасып келеді. Жаңа тұрғын үйлер салынып, өндіріс орындары ашылып, кәсіпкерлік дамып жатыр. Мұның барлығы электр энергиясына деген сұраныстың артуына ықпал етеді.
Әсіресе Түркістан облысының аграрлық бағыттағы экономикасы электр қуатына тікелей тәуелді. Өңірде мыңдаған гектар жылыжай жұмыс істейді. Республикадағы жылыжай шаруашылығының басым бөлігі осы аймақта орналасқан. Жылыжай кешендері жыл бойы өнім өндіру үшін тұрақты электр қуатын қажет етеді. Электр энергиясындағы кез келген үзіліс кәсіпкерлерге миллиондаған теңге шығын әкелуі мүмкін.
Соңғы жылдары Түркістан облысында индустриялық аймақтар саны артып келеді. Тамақ өнеркәсібі, құрылыс материалдарын шығару, жеңіл өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу салалары қарқынды дамып келеді. Бұл кәсіпорындардың тұрақты жұмыс істеуі үшін сенімді энергетикалық база қажет.
Энергетика мамандарының айтуынша, Қазақстанның оңтүстік өңірлерінде электр энергиясын тұтыну көлемі жыл сайын өсіп келеді. Әсіресе жаз айларында ауа температурасының жоғарылауына байланысты энергияға деген сұраныс бірнеше есе артады. Кондиционерлер, суару жүйелері, өндірістік жабдықтар мен әлеуметтік нысандар электр қуатын көп мөлшерде тұтынады.
Осындай жағдайда энергетикалық жүйенің тұрақтылығы ерекше маңызға ие болады. Егер елде жаңа қуат көздері іске қосылмаса, болашақта энергия тапшылығы мәселесі туындауы мүмкін. Сондықтан мамандар атом электр станциясын ұзақ мерзімді энергетикалық қауіпсіздіктің маңызды элементі ретінде қарастырады.
ЖАСТАР ҮШІН ЖАҢА МҮМКІНДІКТЕР
Атом энергетикасының дамуы тек электр энергиясын өндірумен шектелмейді. Бұл сала жаңа мамандықтардың пайда болуына және жоғары білікті кадрларды даярлауға мүмкіндік береді.
Түркістан облысында бүгінде ондаған жоғары және арнаулы оқу орындары жұмыс істейді. Алдағы уақытта атом энергетикасына қатысты инженерлік, техникалық және ғылыми бағыттар бойынша жаңа білім беру бағдарламаларының пайда болуы өңір жастары үшін үлкен мүмкіндік болмақ.
Әлемдік тәжірибеге сүйенсек, атом өнеркәсібі дамыған елдерде инженерлер, физиктер, энергетиктер, бағдарламашылар, экологтар және техникалық мамандар жоғары сұранысқа ие. Мұндай мамандардың еңбекақысы да басқа көптеген салалармен салыстырғанда жоғары болады.
Қазақстанда атом энергетикасын дамыту жаңа буын мамандарын тәрбиелеуге жол ашады. Түркістан облысының талантты жастары болашақта еліміздің энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ететін кәсіби кадрларға айналуы мүмкін.
Бұл өз кезегінде өңірдегі адами капиталдың сапасын арттырып, жастардың ғылым мен технология саласына қызығушылығын күшейтеді.
АТОМ ЭНЕРГЕТИКАСЫ ЖӘНЕ ЭКОЛОГИЯ
Түркістан өңірі табиғи-климаттық ерекшеліктерімен дараланады. Сондықтан экологиялық қауіпсіздік мәселесі әрдайым басты назарда болуы тиіс.
Мамандардың айтуынша, атом электр станцияларының басты артықшылықтарының бірі – атмосфераға көмірқышқыл газын өте аз мөлшерде бөлуі. Бұл климаттың өзгеруімен күреске үлес қосады.
Бүгінде әлемде ауа сапасының нашарлауы көптеген мемлекеттердің өзекті мәселесіне айналып отыр. Көмір жағатын жылу электр станциялары атмосфераға миллиондаған тонна зиянды заттар шығарады. Ал атом электр станциялары жұмыс барысында мұндай көлемдегі шығарындыларды өндірмейді.
Бұл әсіресе болашақ ұрпақ үшін маңызды. Өйткені экологиялық таза энергия көздерін пайдалану табиғатты сақтауға және халық денсаулығын қорғауға мүмкіндік береді.
Қазақстанның «жасыл экономикаға» көшу стратегиясы да осы бағыттағы жұмыстарды күшейтуді көздейді. Атом энергетикасы жаңартылатын энергия көздерімен бірге елдің төмен көміртекті экономика құру жоспарына үлес қоса алады.
Бүгінде әлем жаңа энергетикалық дәуірге қадам басып отыр. Климаттың өзгеруі, халық санының өсуі және энергияға деген сұраныстың артуы мемлекеттерді жаңа шешімдер қабылдауға итермелеуде.
Осы тұрғыдан алғанда атом энергетикасы әлемнің көптеген елдері үшін сенімді, тұрақты және ұзақмерзімді энергия көзі ретінде қарастырылып отыр. Халықаралық қаржы ұйымдарының, жетекші мемлекеттердің және әлемдік сарапшылардың атом энергетикасына деген қызығушылығының артуы да осының айқын дәлелі.
Түркістан облысының тұрғындары үшін де бұл мәселе маңызды. Өйткені энергетикалық тұрақтылық – өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуының басты кепілі. Электр энергиясының жеткілікті болуы кәсіпкерліктің өркендеуіне, жаңа өндірістердің ашылуына, ауыл шаруашылығының дамуына және халықтың тұрмыс сапасының жақсаруына мүмкіндік береді.